Eenheid van G-d

Erken dat G-d Een is (en Alleen).

 

Het jodendom is gebouwd op de ervaring en de erkenning dat G-d Eén is. De Ene Ware G-d is ondeelbaar. Het Shema Yisrael, - "Hoor o Israel.." -, een van de belangrijkste gebeden, belijdt deze waarheid. Het is dan ook het eerste gebod, en we mogen dan ook lezen in de bijbel : Shema Yisrael, Hashem Elokeinu, HaShem Echad." ("Hoor Israel, de Hashem is onze G-d, Hashem is Eén en/of de Enige.")

De Hebreeuwse Schriften verwerpen de gedachte dat G-d zou bestaan uit meerdere personen of dat er meerdere goden zouden zijn. Polytheisme, Dualisme, Drie-eenheid, het wordt allemaal verworpen. En eigenlijk komen al deze begrippen voort uit dezelfde bron van het heidendom.

De Eeuwige is een volkomen Eénheid, de oorsprong van alle krachten en machten die zich manifesteren. Het betekent dat G-d enkelvoudig en ondeelbaar is. Zelfs wanneer we beweren dat G-d alwetend is, dienen we te weten dat ook deze definitie Hem niet volledig kan omvatten omdat de menselijke taal - en de mens in het algemeen - zelf beperkt is. De Ene Ware G-d overstijgt dit allemaal : vergelijkingen met menselijke deugden en karaktereigenschappen zijn dan ook maar dat: het blijven benaderende vergelijkingen. G-d is dus niet echt 'liefdevol' in zijn karakter, en Hij is ook niet echt 'alwetend', omdat deze woorden (beperkte) menselijke vergelijkingen zijn met een Realiteit Die dat deze begrippen overstijgt en te boven gaat.

In het Joodse denken is een naam meer dan zomaar een aanduiding van iemand. De naam openbaart de aard en het wezen van de betrokken persoon. De naam staat voor de geschiedenis en de reputatie van de betrokken persoon. Dit is niet zo vreemd als het kan lijken. Denken we maar aan de uitdrukking 'hij heeft een goede naam..' En in de zakenwereld wordt bij het overnemen van een handelszaak vaak ook onderhandeld over de 'naam' van de betrokken zaak.

Een bijbels voorbeeld lezen we in Ex. 3:13-22 waar Mozes vraagt aan de Eeuwige: "Als ik nu bij de Kinderen van Jisrael kom en ik zeg tegen hen: de G-d van jullie voorouders heeft me naar jullie gezonden" en ze zeggen mij: "Wat is Zijn naam .", wat moet ik hen dan zeggen ? "

Mozes vraagt niet: "Hoe moet ik Je noemen;?" ; nee, hij vraagt: "Wie ben Je; hoe ben Je, wat heb Je gedaan ?.." Dat wordt duidelijk wanneer we G-d's antwoord lezen : de Eeuwige antwoordt namelijk dat Hij eeuwig is, dat Hij de G-d is van onze voorvaderen, dat Hij onze verdrukking heeft gezien en dat Hij ons zal verlossen uit de slavernij.

Het Hebreeuws gebruikt twee verschillende namen om G-d's handelen te duiden. Deze twee namen duiden op twee onderscheiden eigenschappen. De Torah gebruikt de naam Elokim wanneer de Eeuwige handelt vanuit zijn eigenschap van strikte gerechtigheid. De Tetragrammaton (Havayah) wordt dan weer gebruikt om G-d te duiden als Hij die met ons handelt vanuit zijn Genade.

G-d staat verder ook bekend als 'El Shaddai' en deze naam wordt doorgaans vertaald als 'G-d de Almachtige'

Er zijn nog andere namen die worden gebruikt om de Eeuwige te benoemen. Omdat de woorden Hashem en Adonai niet zomaar in ons dagelijks taalgebruik voorkomen, zijn er tal van woorden en uitdrukkingen ontwikkeld om te verwijzen naar de Eeuwige. Elke naam is de uitdrukking van een verschillend aspect of begrip van G-d's Wezen. Zo kan G-d in het Hebreeuws benoemd worden als 'Degene Die Barmhartig is', of 'Meester van de Wereld', of er wordt gesproken over 'de Schepper', of 'Onze Koning'. Er zijn nog tal van andere namen, denken we maar aan 'Onze Vader Die in de Hemel is' bijvoorbeeld.

De Eeuwige is Eén. Hij openbaart zich op vele manieren, maar een naam kan nooit worden tot een eigen persoon. Anders hebben we te maken met een extra god, wat natuurlijk nooit waar kan zijn.

In de Tenach vinden we nergens het geloof in een polytheistische of meervoudige god. De Schriften belijden herhaaldelijk de enkelvoudige eenheid van G-d. De drie-eenheid kwam er maar door op het einde van de derde, begin vierde eeuw toen een bepaalde groep binnen de christelijke wereld met de hulp van keizer Constantijn - na jaren strijd - erin slaagde dit concept tot dogma te maken en op te leggen aan alle christenen: het is ook pas dan dat de kerk is ontstaan (en niet in het boek Handelingen, zoals door de kerken veelal wordt geleerd), en dat valt samen met het eerste concilie onder het voorzitterschap van deze keizer Constantijn, op dat moment zelf nog geen christen, maar een zonne-aanbidder. Het concept van de drie-eenheid was ontstaan bij de Hellenisten, een groep Griekse denkers met heidense achtergronden die opgegroeid waren in een wereld van veelgodendom, drie-eenheidsleer (het heidendom was vertrouwd met dat begrip) en het dualisme of de gnostiek (die voorstond dat ons leven strict 'geestelijk' moest zijn en de wereld en het lichaam minderwaardig was en een echt geestelijk leven verhinderde). Politiek kwam het keizer Constantijn heel goed uit omdat dit concept de heidenen die nog niet tot het christendom behoorde, gemakkelijk kon laten integreren in de wereld van het groeiende christendom. De 'culturele eenheid' die erdoor zou ontstaan zou de 'nationale identiteit' en eenheid van het keizerrijk versterken en het moest de maatschappelijke realiteit van dat moment consolideren. Het concilie van Nicea (325 van de Gangbare Jaartelling) decreteerde dan ook het geloof in de drie-eenheid, een concept dat vanuit het heidendom werd overgenomen, aangepast en onder keizerlijke dwang opgelegd.

De vraag is dan ook wat wij zullen doen met deze drie-eenheid ?

Zou de Adem van de Eeuwige (Ruach Hakodesh) een Andere Persoon kunnen zijn dan de Ene Ware G-d Zelf ?

De Eeuwige is Eén, we lezen dan ook in Zacharia 14:9 de profetie over onze toekomst - "En de Eeuwige zal Koning zijn over de hele aarde; op die dag zal de Eeuwige de Ene zijn, en zijn naam de Ene."